ABD öncülüğündeki koalisyonun Taliban’ı Afganistan’da iktidardan uzaklaştırmasından yirmi yıl sonra, yeniden dirilen militanlar, izleyen dünyayı şaşkına çeviren bir yıldırım taarruzuyla ülkenin kontrolünü yeniden ele geçirdi. Ancak Taliban’ın iktidarı ele geçirmesi, yaklaşık üç yüzyıla dayanan bir dizi çatışmanın sadece en sonuncusu.
Dağlar, çöller ve rakip imparatorluklarla çevrili olan Afganistan, bir Peştun lider olan Ahmed Şah Durrani’nin rakip Afgan kabilelerini birleştirdiği 1747 yılında Afgan İmparatorluğu’nun kurulmasından bu yana savaş ve diplomasi ile şekillenmiştir.
19. yüzyılın sonlarında Rusya ve İngiltere, Büyük Oyun olarak bilinen jeopolitik mücadelede Afganistan’ı kontrol etmek için yarıştı. Rus yayılmasına karşı koymak için üç savaşa giren İngilizler 1919’da geri çekilerek Afganistan’ı bağımsız bir devlet haline getirdi.
Altmış yıl sonra, 27 Aralık 1979’da Sovyet birlikleri, o zamanlar iktidarda olan popüler olmayan komünist rejimi desteklemek için ülkeyi işgal etti. Çatışmalar on yıl boyunca devam edecek, bir milyondan fazla Afgan ve en az 15.000 Sovyet hayatını kaybedecekti.
2001 yılında, New York ve Washington D.C.’ye yapılan 11 Eylül saldırılarından üç hafta sonra ABD ve İngiltere, Usame bin Ladin’in eğitim kamplarını ve onları barındıran Taliban rejimini hedef alarak Afganistan’a bomba ve füze yağdırmaya başladı.
Tarihi göz önüne alındığında, yabancı istilalarına ve hakimiyetine karşı direnişin Afganistan’ın ulusal kimliğinin bir parçası haline gelmesi şaşırtıcı değil.
Peştunlar Afganistan’daki en büyük etnik gruptur, ancak 1893 yılında İngilizler tarafından çizilen Durand Hattı sınırı nedeniyle iki katı Pakistan’da yaşamaktadır. Çoğunluğu Peştun olan Taliban, ABD işgalinden sonra Pakistan’da yeniden toplanmış ve bazı Pakistan güvenlik güçlerinden yardım almıştır.
