Van Kalesi Hakkında
Van Kalesi, günümüzde modern Van şehrinin batısındaki kayalıklarda çarpıcı bir kalıntı olarak duran bir Demir Çağı kalesiydi. MÖ dokuzuncu yüzyılda Urartu Krallığı’nın bir parçası olarak inşa edilmiştir. Bu krallığın MÖ yedinci yüzyılda yıkılması üzerine Van Kalesi Asurlular tarafından ele geçirilmiştir.
Van Kalesi’nin bulunduğu alan bu iki medeniyetin yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu gibi diğer medeniyetlerin de izlerini taşımaktadır. Özellikle, Osmanlı Sultanı Kanuni Sultan Süleyman (1494-1566) tarafından yaptırılan bir caminin kalıntılarına ev sahipliği yapmaktadır.
Van Kalesi tarihi
Van Kalesi, Van Gölü kıyısında ovaya bakan yüksek bir kayanın üzerine inşa edilmiş olup, şehir merkezine uzak bir mesafede yer almaktadır. Tuşpa adıyla uzun süre Urartu devletinin başkenti olan Van, Urartu Kralı Lutupri’nin oğlu Kral I. Sarduri tarafından MÖ 9. yüzyılda yaptırılmıştır. I. Sarduri döneminde çevredeki feodal beylikler ve aşiretler bir araya getirilerek bugünkü Van’ın yerinde Tuşpa adı verilen başkent oluşturulmuştur.
Urartulardan Osmanlılara kadar yerleşime sahne olan Van Kalesi’ne Osmanlı döneminde iç kale surları, iki giriş kapısı, cephanelik, ambar, kuleler ve Van’daki ilk İslami eser olan Süleyman Han Camii eklenmiştir. Ana surlar, burçlar ve desteği sağlayan kuleler moloz taş, kerpiç ve kesme taş malzemeden yapılmıştır. Bu duvarlar ve surlar kalenin kuzeyden siluetini oluşturmaktadır. Osmanlı döneminde kale tamamen askeri amaçlı kullanılmıştır. Asıl şehir kalenin güneyinde kurulmuştur. Burası da surlarla çevrilidir.
Van Kalesi’nin tarihi Urartu’nun yıkılışının çok ötesine uzanmaktadır. Ahameniş Persleri tarafından fethedilmiş, daha sonra eski Ermeniler ve ardından çeşitli Pers ve Roma krallıkları tarafından kullanılmıştır. Daha sonra Araplar ve Selçuklu Türkleri tarafından ele geçirilmiştir. Kale Timurlenk tarafından büyük ölçüde tahrip edilmiş ancak daha sonra Osmanlılar tarafından yeniden inşa edilmiştir. Ruslar bile 20. yüzyılda kaleyi kısa süreliğine işgal etmiştir.
Bugün ayakta kalan surların çoğu Osmanlı döneminde inşa edilmiştir.
Van Kalesi bugün
Van Kalesi’nin eteklerinde yer alan mevcut Van Müzesi, orijinal müzenin 2011 depremlerinde hasar görmesinin ardından 2020 baharında açıldı. Müze, Urartu uygarlığına odaklanarak Van ilinin tarihini, arkeolojisini ve etnografyasını bir bütün olarak ele almaktadır. Urartu sergileri arasında zarif altın takılar ve bir dizi bronz kemer, miğfer, at zırhı ve pişmiş toprak figürler yer almaktadır.
Müze ayrıca ziyaretçilere bölgede kurulmuş çeşitli Urartu kalelerini ve tapınaklarını da tanıtıyor. Müzede Ayanis gibi yakın kalelerin yanı sıra Çavuştepe’nin maketleri de yer almaktadır. Ayrıca Urartu’nun geniş panteonundan çok sayıda tanrı oyması da bulunmaktadır.
Müzeye giriş biletleri 10 TL’dir.
Van Kalesi’ne Ulaşım
Kale, modern Van merkezinin 3 kilometre batısında yer almaktadır. Kalenin en batı noktasındaki girişe ulaşmak için Melen ve Sümbül sokakları boyunca yürüyün ya da arabayla gidin.
Van şehir merkezinden kaleye giden bir “Kale” minibüsü vardır. İskele Caddesi üzerinde, Hazreti Ömer Camii yakınında durmaktadır.
Van Kalesi
